اجتماعی

تابلیت K و اثرات زیان‌بار آن بر نسل جوان

خبرگزاری ثانیه | منتشر شده در تاریخ 4 میزان 1405
نویسنده: محمد طیب نجیب

اشتراک گذاری: فیسبوک | توییتر | واتس‌اپ | لینکدین
بازدیدها: 149

---

مقدمه

جوانان سرمایه‌های اساسی هر جامعه و نیروی سازندهٔ آیندهٔ کشور هستند. سلامت جسمی و روانی آنان نقش مهمی در پیشرفت خانواده، جامعه و کشور دارد. با این حال، گسترش مواد مخدر و قرص‌های روان‌گردان در میان جوانان، یکی از چالش‌های جدی اجتماعی و صحی به شمار می‌رود.

یکی از موادی که در بازار غیرقانونی افغانستان با نام «تابلیت K» شناخته می‌شود، در سال‌های گذشته مورد توجه قرار گرفته است. گزارش‌های سازمان ملل متحد نشان می‌دهد که این نام لزوماً به یک مادهٔ شیمیایی مشخص اشاره ندارد و ممکن است قرص‌هایی با ترکیبات متفاوت تحت این نام فروخته شوند. به همین دلیل، خطرات آن می‌تواند از یک قرص تا قرص دیگر متفاوت باشد.

تابلیت K چیست؟

«تابلیت K» بیشتر یک نام خیابانی برای برخی قرص‌های روان‌گردان است، نه نام یک داروی مشخص. بر اساس ارزیابی UNODC دربارهٔ مواد مخدر مصنوعی در افغانستان، قرص‌هایی که با این نام فروخته می‌شوند ممکن است حاوی موادی مانند متامفتامین، MDMA یا مواد دیگر باشند و ترکیب دقیق آن‌ها بدون آزمایش عدلی و لابراتواری قابل تأیید نیست.

این موضوع خطر مصرف را بیشتر می‌کند؛ زیرا فرد مصرف‌کننده ممکن است نداند دقیقاً چه ماده‌ای وارد بدنش شده است.

چرا جوانان در معرض خطر قرار دارند؟

جوانان ممکن است به دلایل مختلف به سمت مواد مخدر کشیده شوند؛ از جمله فشار دوستان، کنجکاوی، مشکلات خانوادگی و اجتماعی، استرس، بیکاری، مشکلات اقتصادی و تصور نادرست دربارهٔ بی‌ضرر بودن قرص‌های روان‌گردان. گاهی مصرف‌کننده با این تصور که «قرص است و مانند مواد مخدر دیگر خطرناک نیست» به مصرف آن شروع می‌کند؛ در حالی که ترکیبات نامعلوم قرص‌های غیرقانونی می‌تواند خطرات جدی برای سلامت داشته باشد.

اثرات کوتاه‌مدت

بسته به مادهٔ موجود در قرص، مصرف تابلیت K می‌تواند باعث تغییرات مختلف جسمی و روانی شود. برخی از پیامدهای احتمالی عبارت‌اند از:

- افزایش ضربان قلب و فشار خون

- بی‌خوابی و بی‌قراری

- اضطراب و ترس

- اختلال در تمرکز و تصمیم‌گیری

- تغییر رفتار و خلق‌وخو

- توهم یا اختلال در درک واقعیت در برخی موارد

- افزایش خطر رفتارهای پرخطر و حوادث

- مسمومیت شدید در صورت وجود مقدار زیاد یا ترکیبات ناشناخته

شدت این عوارض به ترکیب قرص، مقدار مصرف، وضعیت جسمی فرد و مصرف هم‌زمان مواد دیگر بستگی دارد.

اثرات درازمدت

مصرف مکرر مواد روان‌گردان می‌تواند زندگی فرد را در ابعاد مختلف تحت تأثیر قرار دهد. از جمله:

۱. آسیب‌های روانی:

مصرف مداوم برخی مواد محرک می‌تواند با اضطراب، اختلال خواب، تغییرات شدید خلق‌وخو و در بعضی افراد مشکلات جدی روانی همراه شود.

۲. آسیب به روابط خانوادگی:

وابستگی به مواد می‌تواند اعتماد میان اعضای خانواده را کاهش داده و موجب اختلاف، انزوا و مشکلات اجتماعی شود.

۳. افت تحصیلی و شغلی:

مصرف مواد ممکن است تمرکز، نظم و توانایی انجام مسئولیت‌های روزمره را مختل کند و در نتیجه باعث افت تحصیلی یا کاری شود.

۴. مشکلات اقتصادی:

ادامهٔ مصرف می‌تواند بخش قابل توجهی از درآمد فرد را به خود اختصاص دهد و مشکلات مالی برای فرد و خانواده ایجاد کند.

۵. خطر وابستگی:

برخی مواد موجود در قرص‌های روان‌گردان می‌توانند موجب مصرف اجباری و وابستگی شوند و ترک آن برای فرد دشوار شود.

پیامدهای اجتماعی

مشکل مواد مخدر تنها مشکل فرد مصرف‌کننده نیست؛ بلکه می‌تواند خانواده و جامعه را نیز تحت تأثیر قرار دهد. افزایش مصرف مواد در میان جوانان می‌تواند با افزایش مشکلات خانوادگی، ترک تحصیل، بیکاری، مشکلات اقتصادی، حوادث و آسیب‌های اجتماعی همراه شود.

در افغانستان نیز موضوع تابلیت K سابقهٔ قابل توجهی دارد. 

همچنین گزارش UNODC که در سال ۲۰۲۶ دربارهٔ وضعیت مصرف مواد در افغانستان منتشر شد، نشان می‌دهد که مصرف مواد مصنوعی و سوءمصرف داروهای طبی در حال افزایش است و در ارزیابی یادشده، تابلیت K نیز در میان موادی که در گزارش مصرف مردان ذکر شده، قرار داشته است.

نقش خانواده و جامعه در پیشگیری

برای جلوگیری از گسترش مصرف مواد در میان جوانان، همکاری خانواده، مکاتب، دانشگاه‌ها، رسانه‌ها و نهادهای صحی و اجتماعی ضروری است.

خانواده‌ها باید با جوانان رابطهٔ سالم و صمیمی داشته باشند و دربارهٔ خطرات مواد مخدر با آنان گفت‌وگو کنند. آموزش درست و به‌موقع می‌تواند جوانان را نسبت به پیامدهای مصرف مواد آگاه سازد.

همچنین باید از تحقیر و طرد فرد گرفتار اعتیاد خودداری شود و در صورت وجود وابستگی، فرد برای دریافت کمک تخصصی پزشکی و روانی تشویق گردد.

نتیجه‌گیری

تابلیت K را نباید یک قرص معمولی یا بی‌خطر دانست. مهم‌ترین خطر آن این است که نام K می‌تواند برای قرص‌هایی با ترکیبات متفاوت استفاده شود و مصرف‌کننده ممکن است از مادهٔ واقعی موجود در آن آگاهی نداشته باشد.

نسل جوان برای ساختن آیندهٔ جامعه به سلامت جسمی، روانی و اجتماعی نیاز دارد. مبارزه با مصرف مواد مخدر تنها از طریق برخورد قانونی امکان‌پذیر نیست؛ بلکه آگاهی‌دهی، آموزش، حمایت خانواده، ایجاد فرصت‌های سالم برای جوانان و دسترسی به خدمات درمانی نیز اهمیت اساسی دارد.

بنابراین، پیشگیری از مصرف تابلیت K و سایر مواد مخدر باید یک مسئولیت مشترک میان خانواده، جوانان، نهادهای آموزشی، جامعه و مراکز صحی باشد.