فرهنگی

اثری که بیدل را از دل فرهنگ هند روایت می‌کند

نوشته شده توسط admin در تاریخ 25 جدی 1404

اشتراک گذاری: فیسبوک | توییتر | واتس‌اپ | لینکدین
بازدیدها: 71

---

کتاب «در سواحل گنگا» نوشته داکتر اسدالله حبیب، پژوهشگر برجسته عرفان و ادب فارسی، خوانشی متفاوت و داستان‌محور از زندگی و جهان فکری میرزا عبدالقادر بیدل دهلوی ارائه می‌کند؛ شاعری که در هند بالید و شعر فارسی سبک هندی را به اوج رساند.

به نوشته دکتر حبیب کریم، این اثر بیدل را در بستر تمدنی هند معرفی می‌کند؛ جغرافیایی که هم‌زمان میزبان فرهنگ‌ها، آیین‌ها و طریقت‌های گوناگون است و همین تنوع، اندیشه و زبان شعری بیدل را غنا بخشید. در این روایت، بیدل نه شاعری منزوی، بلکه انسانی جست‌وجوگر است که از عرفان اسلامی تا فلسفه‌های شرقی و متون کهن هند الهام می‌گیرد.

در «در سواحل گنگا» بیدل به‌عنوان عارفی آزاداندیش ترسیم می‌شود؛ شخصیتی که از تعصب فاصله دارد، موسیقی و سماع را بخشی از پالایش درون می‌داند و ساده‌زیستی را با کرامت انسانی درهم می‌آمیزد. این کتاب نشان می‌دهد که چگونه تجربه زیستن در جامعه‌ای که هنر و شادی را گناه نمی‌پندارد، در شکل‌گیری شعر و نگاه فلسفی بیدل نقش داشته است.

نویسنده یادداشت با اشاره به تفاوت بنیادین اندیشه عرفانی شرق و فلسفه مدرن غرب، به‌گونه‌ای گذرا دیدگاه بیدل را در برابر نگاه فیلسوفانی چون نیچه قرار می‌دهد؛ مقایسه‌ای که بدون داوری، شکاف دو جهان فکری را برجسته می‌سازد.

به باور دکتر حبیب کریم، «در سواحل گنگا» با نثری روان و آمیزه‌ای از لطافت فارسی و فضای فرهنگی هند، اثری خواندنی برای علاقه‌مندان ادب، عرفان و تاریخ اندیشه است. او همچنین یادآور می‌شود که این اثر به‌تازگی با صدای بهروز رضوی بازخوانی شده و در فضای مجازی در دسترس قرار دارد.

در پایان این یادداشت، نویسنده با بازگشت به خاطره‌ای شخصی از دهه شصت خورشیدی، از روزهای انجمن‌های ادبی لیسه استقلال یاد می‌کند؛ دورانی که استادانی چون اسدالله حبیب و واصف باختری در پرورش ذوق ادبی نسل جوان نقش ماندگار داشتند.