سیاسی

قتل‌عام سالنگ؛ تراژدی‌ای که هنوز تکرار می‌شود

نوشته شده توسط admin در تاریخ 4 دلو 1404

اشتراک گذاری: فیسبوک | توییتر | واتس‌اپ | لینکدین
بازدیدها: 187

---

نویسنده: عبدالله دانش

سی‌وهفتمین سال‌روز حمله به سالنگ در ولایت پروان، روزی است که خاطره تلخی از یک فاجعه انسانی را در ذهن‌ها زنده می‌کند. در این روز، عملیات نظامی بزرگی از سوی نیروهای شوروی و ارتش وقت افغانستان علیه ساکنان این منطقه انجام شد که منجر به جان باختن نزدیک به ۱۲۰۰ تن از غیرنظامیان، زنان و کودکان بی‌گناه شد.

سالنگ، منطقه‌ استراتژیک و کوهستانی در ولایت پروان بوده که در درازای تاریخ افغانستان به دلیل موقعیت جغرافیایی‌اش از اهمیت بالایی برخوردار است. این منطقه در دوران تهاجم افغانستان از سوی شوروی سابق به یکی از نقطه‌های اصلی درگیری‌ها تبدیل شده بود. در آن زمان، مردم سالنگ در برابر نیروهای روس مقاومت کردند و به همین دلیل این منطقه هدف عملیات نظامی قرار گرفت. 

به گواهی تاریخ و شاهدان عینی، صبح چهارم دلو ۱۳۶۷، نیروهای شوروی و ارتش وقت افغانستان حمله به سالنگ را آغاز کردند. این عملیات به‌طور دقیق برنامه‌ریزی شده بود و در مدت کوتاهی، منطقه زیر حمله قرار گرفت. با استفاده از انواع سلاح‌های سنگین، از جمله تانک‌ها و بمب‌افکن‌ها، نیروهای مهاجم خانه‌ها، مسجدها و دیگر نقطه‌های تجمع مردم را هدف قرار دادند. در این حمله، بسیاری از مردم، از جمله زنان و کودکان، در حالی که بی‌دفاع بودند، جان خود را از دست دادند.

این واقعه که به مدت چند ساعت ادامه داشت، آسیب‌های جدی به مردم سالنگ وارد کرد. بسیاری از خانواده‌ها اعضای خود را از دست دادند و بسیاری دیگر مجبور به فرار از منطقه شدند. پس از پایان عملیات، ساکنان سالنگ با ویرانی‌ها و خسارت‌های فراوان مواجه شدند. هرچند این رویداد یکی از مهم‌ترین وقایع جنگ افغانستان شناخته می‌شود، اما با گذشت سال‌ها، هنوز هیچ اقدامی جدی برای بررسی و پاسخگویی به آن صورت نگرفته است. خانواده‌های قربانیان همچنان در جستجوی عدالت و شناسایی عاملان این حمله هستند، اما تاکنون هیچ‌گونه پیگیری رسمی از سوی نهادهای حقوق بشری در این زمینه انجام نشده است.

با گذشت نزدیک به چهار  دهه از این رویداد، یادآوری آن برای نسل‌های آینده مهم است تا از آنچه در گذشته رخ داده، درس گرفته و از تکرار چنین وقایعی جلوگیری کنند. این یادآوری‌ها همچنان به تقویت هویت ملی و همبستگی مردم شمال افغانستان کمک می‌کند. با مرور تاریخ و آگاهی از آن، می‌توان آینده‌ای روشن‌تر و عاری از خشونت و بی‌عدالتی برای کشور ساخت.

و حالا، در سالگرد آن کشتار غم‌انگیز، افغانستان هنوز همان کشتارگاه بی‌رحم است. دیروز، زنان و کودکان در سالنگ به دست نیروهای شوروی قربانی شدند و امروز، در سایه رژیم طالبان، همان سرنوشت در انتظار مردم بی‌گناه سرزمین ماست. همچنان در گوشه‌گوشه کشور، صدای مرگ و ویرانی به گوش می‌رسد و دل‌های مادران و پدرانی که جگرگوشه‌های‌شان در جنگ و خشونت‌‌های بی‌پایان از دست می‌رود، سوخته است. اکمل امیر و یارانش که دو سال پیش به‌خاطر آزادی و دفاع از مردم بی‌چاره کشور در همین سالنگ‌ جان خود را از دست دادند، نمایانگر این حقیقت تلخ هست که نسل به نسل، این خاک همچنان قربانیان خود را می‌پروراند. همچنان که مردم سالنگ در برابر ماشین‌های جنگی شوروی ایستاده بودند، اکنون نیز مردم مناطق دیگر و مردم همین سالنگ‌ در برابر رژیمی مستبد و افرادی که هیچ ارزشی برای جان انسان‌ها قایل نیستند، جان می‌بازند.

چه سرنوشتی برای این سرزمین که در هر دوره‌ای شاهد کشتارهای مشابه است؟ این روزها، همانطور که هزاران تن در دیروز خونین جان باختند، امروز نیز جوانان و مردمان بی‌گناه افغانستان در ورطه‌ای از خشونت و بی‌رحمی درگیرند. با گذشت این همه سال، آیا هیچ‌گاه این کشتارها پایان خواهد یافت؟ چرا سرنوشت ما هرگز جز مرگ و ویرانی نمی‌شود؟ چرا کسانی که باید در برابر این جنایت‌ها پاسخگو باشند، همچنان در پشت پرده قدرت، به کشتار بی‌گناهان ادامه می‌دهند؟ آیا این خون‌های ریخته‌شده هیچ‌گاه به ثمر خواهد رسید؟ آیا روزی این کشور، این مردم، این سرزمین از این همه خون و رنج رهایی خواهند یافت؟

این پرسش‌ها همچنان بی‌پاسخ می‌ماند. در این بی‌پاسخ ماندن، هیچ راه‌حل و هیچ اطمینانی به آینده دیده نمی‌شود. کدام عدالت در انتظار است؟ و چرا هنوز هیچ یک از عاملان این فجایع، چه در دیروز و چه امروز به پای محکمه کشانده نمی‌شوند؟ مردم افغانستان 

هر بار در برابر قدرت‌های بیگانه و نظام‌های داخلی ستمگر ایستاده‌اند، اما تا زمانی که چرخه بی‌عدالتی و کشتار ادامه داشته باشد، هر پیروزی، هر مقاومت، بی‌ثمر خواهد ماند. امیدواریم روزی برسد که این خون‌ها به قیمت رهایی و عدالت برای همه مردم افغانستان تمام شود. روزی که این سرزمین دیگر شاهد کشتار انسان‌های بی‌گناه نباشد، روزی که در آن، صدای عدالت بر صدای جنگ و خونریزی غلبه کند.