فرهنگی

سینماگری که در سکوت قناعت عارفانه با درد سرطان، نفس می‌کشد

نوشته شده توسط admin در تاریخ 7 دلو 1404

اشتراک گذاری: فیسبوک | توییتر | واتس‌اپ | لینکدین
بازدیدها: 41

---

نویسنده: مژده ظفری بخشی

دیروز هنگام ورق‌زدن صفحه‌ی تلفنم با بخشی از فلم «مردهای را قول است» روبه‌رو شدم و ناخودآگاه به یاد عبدالولی تلاش افتادم؛ سینماگر پرتلاش و یکی از بازیگران همان فلم. چهره و بازی او مرا به سال‌هایی برد که کارکردهای موفقانه، تلاش‌های پیگیر و دستاوردهای دیروزش بخشی از حافظه‌ی جمعی سینمای افغانستان بود؛ سال‌هایی که امید هنوز روی پرده‌ی سینما نفس می‌کشید.

ذهنم سپس به بستر بیماری او در دیار مهاجرت و غربت لغزید؛ جایی دور از خاکی که برایش عمر و جان صرف کرد. در آن فاصله‌ی دردناک، حال و روز بزرگان، نام‌آوران و اندیشمندان‌مان پیش چشمم آمد و این پرسش تلخ دوباره جان گرفت: چرا زندگی و روزگار، درست آن‌گاه که اندکی هموار می‌شود، سرمایه‌های انسانی و فرهنگی ما را نشانه می‌گیرد و می‌آزارد؟ گویا تقدیر با این چهره‌ها سرِ سازگاری ندارد.

آقای تلاش، از چهره‌های نیک‌نام سینمای افغانستان که همواره برای خوشی و لبخند مردمش تلاش کرد، اکنون تنها با همسرش، دور از وطن و وطندار، در عالم فراموشی به دشواری نفس می‌کشد؛ سرنوشتی که نه در شأن نام اوست و نه در خورِ هنری که عمری به پای مردمش گذاشت.

عبدالولی تلاش، نامی بلند در عرصه‌ی سینمای کشور است که سالیان دراز از عمر عزیز خود را وقف خدمت به فرهنگ، سینما و هنر بازیگری افغانستان کرده است. او یکی از چهره‌های شناخته‌شده، محبوب و ستاره‌ای درخشان در این عرصه به شمار می‌رود.

موصوف شخصیتی آرام، متین و صمیمی دارد. شوخ‌طبعی، گفتار نرم و رفتار صمیمانه‌اش زبان‌زد عام و خاص است. در عرصه‌ی ادبیات دستی توانا دارد و در گفتار، نوشتار و سبک کاری‌اش دارای شاخصه‌ای متفاوت و قابل تشخیص است. در نقش‌هایی که ایفا کرده، چنان درخشیده که می‌توان گفت جایگاهی منحصربه‌فرد در سینمای افغانستان دارد.

عبدالولی تلاش، فرزند وکیل محمد عظیم‌خان است. در سال ۱۳۳۵ خورشیدی در دهکده‌ی بخشی‌خیل پنجشیر زاده شده است. پدرش از وکیل‌های مشورتی چندین استان کشور و شخصیتی صادق و دلسوز در چارچوب نظام‌های پیشین بود.

وی دوره‌های دبستان و دبیرستان را در رخه‌ای پنجشیر درس خواند و برای ادامه‌ی زندگی و کار راهی کابل شد. در آغاز، به‌عنوان مأمور دولت در «افغان‌فیلم» فعالیت خود را شروع کرد و پس از آن‌که استعداد قابل توجهی از خود در دنیای سینما نشان داد، رفته‌رفته به یکی از چهره‌های مطرح سینمایی کشور بدل شد.

در سال ۱۳۵۹ خورشیدی، در جمعی از بازیگران و سینماگران، در «آریانا فیلم» جا افتاد و خیلی زود مورد توجه انجنیر لطیف احمدی قرار گرفت. او در فلم‌هایی چون گناه، فرار، صبور سرباز، پرنده‌های مهاجر و حماسه به کارگردانی انجنیر لطیف احمدی نقش‌آفرینی کرد.

همچنان با سعید اورکزی در فلم‌هایی چون کیفر، فرجام، مردها را قول است و صبح سفید همکاری ویژه داشت؛ همکاری‌هایی که سهم بزرگی در شهرت و جایگاه او در سینمای افغانستان ایفا کرد.

عبدالولی تلاش، در کنار بازیگری حرفه‌ای، به‌عنوان تهیه‌کننده نیز در سینما فعالیت داشت و مسوولیت «هندوکش فیلم» را بر عهده گرفت. او تهیه‌کنندگی و تدارکات فلم‌های شاخصی چون عروج و پنج ستاره به کارگردانی سمیرا مخمل‌باف، ستاره‌ی سرباز به کارگردانی کریستف دیامفلی، خاک و خاکستر به کارگردانی عتیق رحیمی، جنگ تریاک و بچه‌ی کابلی را نیز بر دوش داشت.

جناب تلاش، بیش از آن‌که یک نام باشد، اندیشه است؛ اندیشه‌ای ریشه‌دار در ارزش‌های فرهنگی، ایمانی، سنتی، هویتی و تاریخی. او در راه و روشی که برگزیده بود، صادقانه زیست؛ پاک، به‌دور از آلوده‌گی‌های مادی‌گرایانه و سیاسی. قناعت عارفانه را برگزید، دست پیش ارباب قدرت دراز نکرد و با پارسایان و درست‌کاران هم‌نشین بود.

در مهمان‌نوازی، همچون پدرش، دلی دریایی دارد. هر آن‌چه در خانه هست، با مهر بر سفره می‌آورد. فضای خانواده‌گی‌اش صمیمی و بی‌آلایش است؛ کمتر کسانی را می‌توان یافت که چنین گرم و بی‌تکلف از مهمان پذیرایی کنند.

او پدری است که فرزندانش نزدش از حقوق برابر برخوردارند، به‌دور از جنسیت‌زده‌گی‌های رایج. همسری مهربان، آگاه و همراه برای بانویش و پدری روشن‌فکر، دلسوز و اندیشه‌مند برای فرزندانش است؛ الگویی از یک خانواده‌ی صمیمی که در تلخی و شیرینی روزگار، شانه‌به‌شانه‌ی هم ایستاده‌اند.

در پایان، برای این هنرمند گران‌قدر، از درگاه حضرت حق، سلامتی، آرامش و طول عمر مسئلت دارم.