سیاسی

روز پرستار؛ بسته‌بودن دانشگاه‌ها بحران پرستار زن را تشدید کرده‌است‌

خبرگزاری ثانیه | منتشر شده در تاریخ 22 ثور 1405

اشتراک گذاری: فیسبوک | توییتر | واتس‌اپ | لینکدین
بازدیدها: 51

---

کیومرث دانش‌آبادی

روز جهانی پرستار در جهان معمولن با پیام‌های قدردانی، برنامه‌های حمایتی و تاکید بر نقش حیاتی این قشر در نظام سلامت همراه است. 

در در افغانستان اما، این روز معنایی متفاوت دارد؛ بیشتر شبیه یک هشدار جمعی درباره فرسایش تدریجی یکی از ستون‌های اصلی نظام صحی. 

در شفاخانه‌های عمومی، کمبود پرستاران، کمبود شدید امکانات و نبود تناسب میان کار و معاش، در شرایطی کار می‌کنند که فاصله زیادی با استانداردهای ابتدایی مراقبت صحی دارد.

در بسیاری از مراکز درمانی، پرستاران به‌جای تمرکز بر مراقبت تخصصی، درگیر مدیریت کمبودها هستند؛ از نبود داروهای ابتدایی گرفته تا کمبود وسایل تشخیص و تجهیزات مراقبتی. 

این وضعیت باعث شده کیفیت خدمات صحی کاهش یابد و فشار روانی و جسمی بر پرستاران به سطحی برسد که ترک وظیفه یا مهاجرت به گزینه‌ای جدی برای بخشی از نیروهای ماهر تبدیل شده است.

در این میان، زنان پرستار جایگاه ویژه اما شکننده‌ای دارند. آنان بخش مهمی از نیروی صحی افغانستان را تشکیل می‌دهند، اما هم‌زمان با محدودیت‌های گسترده آموزشی و کاری مواجه‌اند. 

بسته‌ماندن مکتب‌ها به روی دختران و محدودیت‌های اعمال‌شده بر حضور زنان در دانشگاه‌ها، مسیر تربیت نسل جدید پرستاران زن را عملن متوقف کرده است. این وضعیت یک پیام روشن دارد: نظام صحی افغانستان در حال از دست دادن آینده نیروی انسانی خود است، پیش از آن‌که بحران به شکل کامل آشکار شود.

اتحادیه اروپا در پیام روز جهانی پرستار بر نقش حیاتی زنان در بخش صحی افغانستان تاکید کرده و آنان را «قهرمانان خاموش نظام سلامت» خوانده است. اما در واقعیت، این قهرمانان در محیطی کار می‌کنند که در آن نه امنیت شغلی تضمین است، نه فرصت رشد حرفه‌ای وجود دارد و نه مسیر آموزشی پایدار برای نسل بعدی تعریف شده است.

در کنار این محدودیت‌ها، فشار کاری شدید نیز وضعیت را بحرانی‌تر کرده است. در برخی شفاخانه‌ها، یک پرستار مسوول رسیدگی هم‌زمان به ده‌ها مریض است؛ شرایطی که کیفیت مراقبت را کاهش می‌دهد و احتمال خطای انسانی را نیز بالا می‌برد. این چرخه فرسایشی، پرستاری را از یک حرفه تخصصی به یک کار طاقت‌فرسا و کم‌دوام تبدیل کرده است.

این در حالی‌است که ادامه محدودیت‌ها بر آموزش دختران و حضور زنان در نظام صحی، چشم‌انداز آینده را تاریک‌تر می‌کند. اگر روند فعلی تغییر نکند، افغانستان با کمبود پرستار مواجه خواهد شد و با یک بحران ساختاری در نظام سلامت روبه‌رو می‌شود.