سیاسی

به پیروان سازا و سفزا؛ مقاومت‌ستیزی با شعار آزادی چطور قابل جمع است؟

خبرگزاری ثانیه | منتشر شده در تاریخ 23 اسد 1405
نویسنده: جمال یفتلی

اشتراک گذاری: فیسبوک | توییتر | واتس‌اپ | لینکدین
بازدیدها: 50

---

هم‌زمان با افزایش درگیری‌های جبهه‌های مخالف طالبان در بدخشان، بحث مقاومت مسلحانه دوباره در مرکز گفت‌وگوهای سیاسی افغانستان قرار گرفته است. در این میان، شماری از چهره‌های سیاسی، از جمله داکتر عبداللطیف پدرام، رییس حزب کنگره ملی، داکتر فیض‌الله جلال استاد سابق دانشگاه کابل و پیروان آنان، در برخی نوشته‌ها و تحلیل‌های‌شان از مقاومت مسلحانه حمایت نکرده‌اند و گاهی آن را نقد کرده یا درباره نقش کشورهای خارجی در این جنگ‌ها سخن گفته‌اند. 

همین مواضع سبب شده است که منتقدان پرسش‌هایی درباره سازگاری این دیدگاه‌ها با ادعای مخالفت با طالبان و دفاع از آزادی و عدالت مطرح کنند. در همین زمینه، پیروان سازا، سفزا و جریان‌های همسو لازم است به چند پرسش اساسی پاسخ روشن بدهند.

نخست این‌که چرا برخی چهره‌ها و جریان‌های وابسته یا نزدیک به این دو سازمان با مقاومت مسلحانه در برابر طالبان مخالفت می‌کنند؟ اگر اصل مبارزه با استبداد و دفاع از آزادی قابل دفاع است، مخالفت با هر نوع مقاومت در برابر رژیمی که حقوق سیاسی، مدنی و اجتماعی بخش بزرگی از جامعه را محدود یا سلب کرده، بر چه مبنای سیاسی و فکری استوار است؟

پرسش دیگر این است که چرا بخشی از پیروان و بقایای این جریان‌ها همچنان با مقاومت‌گران کینه‌ورزانه برخورد می‌کنند و در ادبیات سیاسی‌شان، کشورهای غربی و نیروهایی را که در دوره جنگ سرد در برابر کمونیزم قرار داشتند، به‌گونه‌ای یک‌جانبه مورد حمله قرار می‌دهند؟ اگر نقد سیاست‌های غرب قابل طرح است، چرا این نقد باید به نفی یا تحقیر نیروهایی منجر شود که امروز در برابر طالبان ایستاده‌اند؟

این تناقض زمانی جدی‌تر می‌شود که به گذشته خود این جریان‌ها نگاه کنیم. بخش‌هایی از همین نیروها در دهه‌های گذشته دارای تشکیلات و گروه‌های مسلح بودند و در دوره حکومت داکتر نجیب‌الله نیز در منازعات مسلحانه نقش داشتند. بنابراین، پرسش روشن این است که چرا اصل مبارزه مسلحانه در آن دوره قابل پذیرش بود، اما امروز مقاومت در برابر طالبان با ادبیات تحقیرآمیز و برچسب‌زنی مواجه می‌شود؟

از سوی دیگر، مواضع برخی چهره‌های شناخته‌شده، از داکتر فیض‌الله جلال و داکتر لطیف پدرام گرفته تا شماری از جوانان پیرو آنان، نیازمند توضیح است. چگونه می‌توان میان شعارهای دفاع از آزادی، عدالت، حقوق اقوام و مبارزه با تبعیض، از یک‌سو، و مخالفت با مقاومت در برابر طالبان، از سوی دیگر، سازگاری ایجاد کرد؟ اگر میان این دو موضع تناقضی وجود ندارد، استدلال روشن آن چیست؟

همچنین هواداران حزب کنگره ملی باید درباره مواضع گذشته این حزب در قبال طالبان و گلبدین حکمتیار توضیح دهند. اگر در مقاطعی اظهاراتی مانند «طالبان لشکر رهایی‌بخش‌اند» یا دعوت به تسلیم در برابر طالبان مطرح شده است، مبنای فکری و سیاسی چنین دیدگاهی چه بوده و آیا امروز نیز بر همان موضع پافشاری می‌شود؟

پرسش اساسی‌تر این است که چرا به‌جای پاسخ‌دادن به این پرسش‌ها و حضور در گفت‌وگوی علنی و مناظره، منتقدان با برچسب‌زنی، تخریب و متهم‌سازی مواجه می‌شوند؟ اختلاف سیاسی زمانی می‌تواند جدی و سازنده باشد که طرف‌های آن حاضر باشند مواضع خود را با سند، منطق و استدلال توضیح دهند.

اگر این پرسش‌ها بر پایه اطلاعات نادرست یا برداشت‌های غلط مطرح شده‌اند، پاسخ روشن است: اسناد خود را ارایه کنید، موارد نادرست را مشخص سازید و در یک گفت‌وگوی علنی از مواضع‌تان دفاع کنید. 

پاسخ به پرسش‌های سیاسی با برچسب‌زنی ممکن نیست؛ اگر ادعاها نادرست‌اند، میدان پاسخ، مناظره، سند و استدلال است، نه فرار از پرسش.