سیاسی

از مسعود شهید به هیچ عنوان نمی‌شود عبور کرد

خبرگزاری ثانیه | منتشر شده در تاریخ 22 سنبله 1405
نویسنده: خان محمد دلسوز تاجیک

اشتراک گذاری: فیسبوک | توییتر | واتس‌اپ | لینکدین
بازدیدها: 58

---

این را نه از روی تعصب می‌گویم و نه برای تکرار یک جمله آشنا؛ این باور از سال‌ها فکر کردن، خواندن و روبه‌رو شدن با واقعیت‌های تلخ افغانستان در من شکل گرفته است. هرچه بیشتر درباره این سرزمین و تاریخ معاصر آن می‌خوانم، بیشتر به این نتیجه می‌رسم که مسعود را نمی‌توان از معادله افغانستان حذف کرد، زیرا او تنها یک فرمانده یا چریک بی‌بدیل نبود، بلکه مسعود یک مکتب بود. 

امروز ممکن است کسی با بخشی از تصمیم‌های او موافق نباشد، عملکردش را نقد کند یا نگاه متفاوتی به دوره سیاسی او داشته باشد. من نیز او را انسانی بی‌خطا نمی‌دانم، اما میان نقد یک شخصیت تاریخی و انکار جایگاه او فاصله زیادی وجود دارد. نقد، زمانی ارزشمند است که با شناخت و انصاف همراه باشد، نه با نادیده گرفتن واقعیت‌های تاریخ.

برای من، اهمیت مسعود تنها در فرماندهی و جنگ خلاصه نمی‌شود. چیزی که هنوز ذهنم را درگیر می‌کند، نوع نگاه او به استقلال، آزادی، افراط‌گرایی و آینده افغانستان است، همچنین بهایی که برای انتخاب‌ها و باورهایش پرداخت. شاید به همین دلیل است که هرچه زمان از رفتنش می‌گذرد، نام او برای من بیشتر از یک خاطره تاریخی معنا پیدا می‌کند. 

من امروز مسعود را نه به این دلیل که بی‌نقص بوده است، بلکه از آن‌رو مهم می‌دانم که نمی‌توان نقش، تجربه و اثر او را از تاریخ این سرزمین جدا کرد. برخی شخصیت‌ها با رفتن‌شان از صحنه کنار می‌روند، اما ردپای تصمیم‌ها و اندیشه‌های‌شان در حافظه یک ملت باقی می‌ماند؛ احمدشاه مسعود برای من از همین جنس است.

از مسعود و عملکردهایش می‌شود نقد کرد، با دیدگاه‌هایش اختلاف نظر داشت و حتی برخی تصمیم‌هایش را نپذیرفت؛ اما نمی‌توان وانمود کرد که چنین شخصیتی وجود نداشته یا حضورش در تاریخ افغانستان بی‌اهمیت بوده است. برای من، احمدشاه مسعود هنوز بخشی از همان گذشته‌ای‌ست که اگر درست فهمیده نشود، فهم امروز افغانستان نیز دشوار خواهد بود.

من به همین دلیل از مسعود عبور نمی‌کنم؛ نه از روی احساس و تعلقات قومی، فکری و فرهنگی، بلکه چون هنوز در او چیزهایی برای فهمیدن، سنجیدن و آموختن می‌بینم. تاریخ را نمی‌توان با حذف چهره‌های تاثیرگذار آن ساده کرد؛ گاهی برای فهم راه آینده، باید با گذشته صادقانه روبه‌رو شد.