سیاسی

۲۵ سال پس از هشدار مسعود؛ آیا جهان این‌بار نیز دیر خواهد فهمید؟

خبرگزاری ثانیه | منتشر شده در تاریخ 16 میزان 1405
نویسنده: خان محمد دلسوز تاجیک

اشتراک گذاری: فیسبوک | توییتر | واتس‌اپ | لینکدین
بازدیدها: 13

---

بیست‌وپنج سال پیش، احمدشاه مسعود درباره خطر طا.لبان و گسترش تر‌ور-یزم از افغانستان به جهان هشدار داد. آن هشدارها در آن زمان آن‌گونه که باید جدی گرفته نشد و جهان خیلی زود با پیامدهای بی‌توجهی به آن روبه‌رو شد. 

تجربه آن سال‌ها نشان داد که نادیده گرفتن هشدارهای امنیتی، زمانی که با نشانه‌ها و تجربه‌های عینی همراه باشد، می‌تواند هزینه‌ای بسیار سنگین برای افغانستان و جهان داشته باشد.

امروز جبهه مقاومت ملی افغانستان به رهبری فرزند ارشد فرمانده مسعود، با تکیه بر همان باور و تجربه، بار دیگر درباره خطر تر‌وریزم طالبانی و سناریوهای احتمالی آن هشدار می‌دهد. 

پرسش اساسی این است که آیا جامعه جهانی این‌بار نیز منتظر وقوع یک فاجعه خواهد ماند تا بعد از آن درباره هشدارهای قبلی تحقیق کند، یا از تجربه گذشته درس خواهد گرفت و پیش از وقوع حادثه، موضوع را جدی خواهد گرفت؟

جبهه مقاومت ملی افغانستان در بیانیه اخیر خود به‌صراحت اعلام کرده است که در طرح حمله به نمایندگی سیاسی سازمان ملل متحد، یوناما، دخیل نیست و حمله به نهادهای غیرنظامی و بین‌المللی را خلاف سیاست، اصول نظامی و باورهای خود می‌داند. از همین منظر، نسبت دادن چنین اقدامی به این جبهه، بدون انجام یک تحقیق مستقل و شفاف، نمی‌تواند مبنای یک قضاوت معتبر قرار گیرد.

نکته مهم‌تر، درخواست جبهه مقاومت برای بررسی مستقل پرونده است. سازمان ملل متحد، یوناما و نهادهای بین‌المللی باید روشن کنند که متهمان این پرونده در چه شرایطی بازداشت شده‌اند، چگونه مورد بازجویی قرار گرفته‌اند و اظهارات آنان در چه وضعیتی گرفته شده است. اگر این روند زیر کنترول طالبان انجام شده باشد، طبیعی است که اعتبار چنین اظهاراتی نیازمند راستی‌آزمایی مستقل باشد.

پذیرش هر اتهامی بر اساس اعترافاتی که در شرایط بازداشت و تحت کنترول یک طرف منازعه به‌دست آمده، بدون بررسی مستقل، می‌تواند پیامدهای خطرناکی داشته باشد. از همین رو، مساله تنها دفاع از یک جریان سیاسی یا نظامی نیست، بلکه بحث بر سر اعتبار روند تحقیق و جلوگیری از شکل‌گیری یک روایت از پیش تعیین‌شده است.

هشدار جبهه مقاومت بخش دیگری نیز دارد که نباید نادیده گرفته شود. این جبهه می‌گوید اگر طا.لبان یا شبکه‌های استخباراتی وابسته به آنان بعداً چنین سناریویی را عملی کنند و مسوولیت آن را به جبهه مقاومت یا گروه دیگری نسبت دهند، تحقیق و ابراز تأسف پس از وقوع فاجعه دیگر سودی نخواهد داشت. معنای این هشدار روشن است: مسوولیت نهادهای بین‌المللی تنها واکنش پس از حادثه نیست، بلکه پیشگیری از وقوع آن نیز بخشی از مسوولیت آنان است.

در این میان، سازمان ملل متحد و یوناما با یک آزمون جدی روبه‌رو هستند. اگر ادعاها درباره احتمال یک سناریوی از پیش طراحی‌شده مطرح شده، بهترین راه نه پذیرش شتاب‌زده یک روایت و نه رد آن بدون بررسی، تحقیق مستقل، شفاف و قابل اعتماد است. حقیقت باید پیش از آن‌که حادثه‌ای رخ دهد روشن شود، نه زمانی که دیگر امکان جلوگیری از پیامدهای آن وجود ندارد.

بیست‌وپنج سال پیش مسعود هشدار داد و جهان دیر فهمید. امروز جبهه مقاومت ملی افغانستان هشدار می‌دهد. تفاوت این دو مقطع شاید در یک نکته اساسی باشد: این‌بار هنوز فرصت وجود دارد که هشدار بررسی شود، پرسش‌ها پاسخ داده شود و از تکرار یک تجربه تلخ جلوگیری شود. اگر جهان باز هم هشدار را نادیده بگیرد و بعد از وقوع فاجعه به دنبال مقصر بگردد، پرسش اصلی این خواهد بود که چرا از تجربه گذشته درس نگرفت.