سیاسی

تغییر بازی پاکستان در افغانستان؛ تهدید به حمایت سازمان‌یافته

نوشته شده توسط admin در تاریخ 1 قوس 1404

اشتراک گذاری: فیسبوک | توییتر | واتس‌اپ | لینکدین
بازدیدها: 80

---

پیام تازه و بی‌سابقه اسلام‌آباد به طالبان، مبنی بر تهدید به حمایت سازمان‌یافته از اپوزیسیون افغانستان، نشان‌دهنده یک تغییر راهبردی مهم در سیاست پاکستان نسبت به تحولات افغانستان است. 

این موضع‌گیری که پس از ماه‌ها مذاکره بی‌نتیجه و نارضایتی از عدم همکاری طالبان در مسایل امنیتی مطرح شده، نشانه‌ای از عمق بحران و تنش‌های پیچیده در روابط دو طرف است.

پاکستان که همواره یکی از بازیگران اصلی و تاثیرگذار در تحولات افغانستان بوده، به‌نظر می‌رسد این بار با هشدار جدی نسبت به گسترش حمله‌های تی‌تی‌پی و تهدیدهای فرامرزی، سیاست صبر و تعامل تدریجی را کنار گذاشته است. 

اسلام‌آباد به وضوح نشان داده که دیگر نمی‌تواند مشکلات امنیتی خود را بدون همراهی طالبان مدیریت کند و در صورت بی‌توجهی کابل به خواسته‌هایش، به سمت حمایت از جریان‌های مخالف طالبان سوق خواهد یافت. این جریان‌های مخالف، از چهره‌های جمهوری‌خواه و فرماندهان مقاومت گرفته تا فعالان دموکراسی‌خواه و رهبران زن افغانستان در تبعید را شامل می‌شوند.

گزارش‌ها حاکی است که دستگاه‌های امنیتی پاکستان در هفته‌های اخیر کانال‌های ارتباطی تازه‌ای با چهره‌های شاخص اپوزیسیون افغانستان مانند حامد کرزی، اشرف غنی، احمد مسعود و عبدالرشید دوستم برقرار کرده‌اند. 

این ارتباطات فراتر از گفت‌وگوهای معمول سیاسی بوده و در حال شکل‌دادن به ساختاری سازمان‌یافته برای حمایت از مخالفان در خاک پاکستان است. این امر بیانگر یک استراتژی تازه برای مهار طالبان از طریق نیروهای خارج از ساختار قدرت فعلی افغانستان است که می‌تواند روند سیاسی و امنیتی این کشور را به شکل چشمگیری تغییر دهد.

یکی از دلایل اصلی این تغییر سیاست، تلاش طالبان برای بهبود روابط با هند است که به شدت اسلام‌آباد را نگران کرده است. سفر اخیر امیرخان متقی به دهلی نو و گسترش نسبی ارتباطات کابل-دهلی، این پیام را به پاکستان رسانده که طالبان در حال ایجاد توازن جدیدی در روابط منطقه‌ای خود هستند که ممکن است منافع امنیتی پاکستان را به خطر بیندازد. به همین دلیل، اسلام‌آباد تصمیم گرفته است که از سیاست قدیمی خود مبنی بر صبر و تعامل تدریجی فاصله بگیرد و رویکردی فعال‌تر اتخاذ کند.

در مذاکرات سه‌مرحله‌ای میان پاکستان و طالبان در دوحه، انقره و استانبول، خواسته‌های اسلام‌آباد همچنان ثابت مانده است: اقدام قاطع علیه تحریک طالبان پاکستان، تحویل رهبران کلیدی این گروه، جلوگیری از تنش‌های مرزی در خط دیورند، ایجاد منطقه حایل برای مهار تهدیدات فرامرزی و عادی‌سازی تجارت و همکاری‌های دوجانبه. اما مقاومت طالبان به‌خصوص در تحویل جنگجویان تی‌تی‌پی و پذیرش منطقه حایل، مانع اصلی پیشرفت مذاکرات و توقف آتش‌بس موقت در منطقه شده است.

این ضرب‌الاجل بی‌سابقه از سوی اسلام‌آباد، جدی‌ترین بازتنظیم سیاست پاکستان نسبت به افغانستان پس از سقوط کابل در ۲۰۲۱ تلقی می‌شود. مقام‌های پاکستانی این تغییر را «اصلاح استراتژیک ضروری» می‌دانند که هدف آن تضمین امنیت داخلی پاکستان و بازگرداندن توازن ژیوپولیتیک منطقه‌ای است. چنین رویکردی می‌تواند فصل جدیدی در روابط دو کشور و ساختار قدرت در افغانستان رقم بزند و به افزایش تنش‌ها و رقابت‌های منطقه‌ای دامن بزند.

این وضعیت پیچیده نشان می‌دهد که بازیگران منطقه‌ای به‌ویژه پاکستان، بیش از پیش نگران تثبیت قدرت طالبان و گسترش تهدیدات امنیتی هستند و حاضرند برای تحقق اهداف خود، از ابزارهای تازه و حتی حمایت از اپوزیسیون استفاده کنند. این روند می‌تواند پیامدهای عمیقی برای ثبات و امنیت افغانستان و کل منطقه داشته باشد و اهمیت گفت‌وگوهای سازنده و راهکارهای دیپلماتیک را بیش از پیش برجسته کند.